2026 rok nie przynosi aż tylu nowych ustaw podatkowych co 2025, ale skala zmian dla firm jest większa, bo dwie z nich są systemowe: obowiązkowy Krajowy System e-Faktur (KSeF), który zmienia sposób wystawiania każdej faktury w Polsce, oraz ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy, która daje inspektorom prawo do administracyjnego przekwalifikowania umowy B2B na umowę o pracę. Poniżej kompletny, zweryfikowany przegląd tego, co realnie obowiązuje w 2026 roku.
- KSeF: obowiązkowe e-faktury dla wszystkich firm
- Ustawa PIP 2026: ryzyko dla kontraktorów B2B
- Wyższy limit zwolnienia z VAT: 240 000 zł
- Kasowy PIT: limit podniesiony do 2 mln zł
- Wyższa składka zdrowotna: koniec ulgowej podstawy
- Płaca minimalna i składki ZUS w 2026 roku
- JPK-CIT: drugi etap wdrożenia
- Co zostało bez zmian
- Co zrobić już teraz
KSeF: obowiązkowe e-faktury dla wszystkich firm
To zdecydowanie największa zmiana 2026 roku dla firm w Polsce. Na mocy ustawy z 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2025 poz. 1203) każda faktura wystawiana między firmami w Polsce musi trafiać przez Krajowy System e-Faktur, prowadzony przez Ministerstwo Finansów (ksef.podatki.gov.pl).
– 1 lutego 2026 — obowiązek wystawiania faktur w KSeF dla dużych podatników (wartość sprzedaży za 2024 r. powyżej 200 mln zł z podatkiem)
– 1 lutego 2026 — obowiązek odbierania faktur z KSeF dla wszystkich podatników, niezależnie od wielkości firmy
– 1 kwietnia 2026 — obowiązek wystawiania faktur w KSeF dla pozostałych przedsiębiorców
– 1 stycznia 2027 — obowiązek obejmuje najmniejszych podatników (sprzedaż do 10 000 zł brutto miesięcznie)
Do końca 2026 roku obowiązuje okres przejściowy: firmy mogą jeszcze wystawiać faktury elektroniczne lub papierowe, jeśli miesięczna sprzedaż udokumentowana takimi fakturami nie przekracza 10 000 zł brutto, a paragony fiskalne z NIP nabywcy do 450 zł nadal są traktowane jak faktury uproszczone. Ustawa skróciła też podstawowy termin zwrotu VAT z 60 do 40 dni dla podatników korzystających wyłącznie z KSeF.
Ustawa PIP 2026: ryzyko dla kontraktorów B2B
Od 8 lipca 2026 roku obowiązuje ustawa z 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2026 poz. 473). Nowy przepis daje inspektorowi pracy prawo do wydania decyzji administracyjnej stwierdzającej istnienie stosunku pracy w miejsce umowy B2B, jeśli faktyczne warunki współpracy odpowiadają definicji stosunku pracy z art. 22 § 1 Kodeksu pracy — bez konieczności kierowania sprawy do sądu.
Dla firm, które przed 8 lipca 2026 roku zawarły umowę cywilnoprawną z osobą faktycznie pracującą jak na etacie, ustawa przewiduje 12-miesięczne okno na dobrowolną legalizację, czyli czas do ok. 8 lipca 2027 roku na przekształcenie takiej współpracy w umowę o pracę bez ryzyka kary za wcześniejsze naruszenie.
Wyższy limit zwolnienia z VAT: 240 000 zł
Od 1 stycznia 2026 roku limit zwolnienia podmiotowego z VAT (art. 113 ustawy o VAT) wzrósł z 200 000 zł do 240 000 zł rocznej wartości sprzedaży netto. Zmianę wprowadziła ustawa z 24 czerwca 2025 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 896). To pierwsza podwyżka tego limitu od 2017 roku.
Firmy, które w 2025 roku przekroczyły stary limit 200 000 zł, ale zmieściły się w przedziale 200 000–240 000 zł, mogły wrócić do zwolnienia z VAT już od 1 stycznia 2026 roku, bez rocznej karencji — wystarczyło złożyć aktualizację formularza VAT-R. Dla firm rozpoczynających działalność w trakcie roku limit liczy się proporcjonalnie do liczby dni prowadzenia działalności.
Kasowy PIT: limit podniesiony do 2 mln zł
Kasowy PIT, który wystartował 1 stycznia 2025 roku, nadal działa na tych samych zasadach: podatek płacony jest dopiero po faktycznym otrzymaniu zapłaty od kontrahenta. Zmienił się jednak limit przychodów uprawniający do wyboru tej metody — na mocy ustawy z 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2025 poz. 163, w zakresie tej nowelizacji) limit wzrósł od 1 stycznia 2026 roku z 1 000 000 zł do 2 000 000 zł przychodu za rok poprzedni.
Jeśli planujesz wybrać kasowy PIT na 2026 rok, a jeszcze tego nie zrobiłeś, pamiętaj, że termin zgłoszenia oświadczenia do naczelnika urzędu skarbowego mijał 20 lutego 2026 roku (dla firm już działających).
Wyższa składka zdrowotna: koniec ulgowej podstawy
W 2025 roku przedsiębiorcy na skali podatkowej i podatku liniowym płacili minimalną składkę zdrowotną liczoną od 75% płacy minimalnej. Ta obniżka miała stać się rozwiązaniem trwałym, ale ustawa wprowadzająca reformę składki zdrowotnej na 2026 rok została zawetowana przez Prezydenta, a nowej inicjatywy ustawodawczej nie przyjęto. W efekcie od 1 lutego 2026 roku podstawa wymiaru minimalnej składki zdrowotnej wróciła do 100% minimalnego wynagrodzenia.
| Forma opodatkowania JDG | Stawka składki zdrowotnej | Minimalna kwota 2026 |
|---|---|---|
| Skala podatkowa (12%/32%) | 9% dochodu, min. 100% płacy minimalnej | 432,54 zł/mies. |
| Podatek liniowy (19%) | 4,9% dochodu, min. 100% płacy minimalnej | 432,54 zł/mies. |
| Ryczałt (przychód do 60 000 zł) | stawka zryczałtowana | 498,35 zł/mies. |
| Ryczałt (60 000–300 000 zł) | stawka zryczałtowana | 830,58 zł/mies. |
| Ryczałt (powyżej 300 000 zł) | stawka zryczałtowana | 1495,04 zł/mies. |
W praktyce oznacza to wzrost minimalnej składki zdrowotnej o ok. 117 zł miesięcznie (ok. 1400 zł rocznie) względem 2025 roku, niezależnie od faktycznego dochodu firmy.
Płaca minimalna i składki ZUS w 2026 roku
W 2026 roku obowiązuje jedna stawka przez cały rok, bez podwyżki w lipcu. Minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 4806 zł brutto miesięcznie (wzrost o 3% względem 2025 roku), a minimalna stawka godzinowa dla wybranych umów cywilnoprawnych to 31,40 zł brutto, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 2025 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz minimalnej stawki godzinowej w 2026 r.
JPK-CIT: drugi etap wdrożenia
Harmonogram JPK-CIT zapowiedziany jeszcze w 2024 roku jest realizowany zgodnie z planem. Od roku podatkowego rozpoczynającego się po 31 grudnia 2025 roku (czyli zwykle od 1 stycznia 2026 r.) obowiązek raportowania JPK-CIT objął podatników CIT i PIT na pełnych księgach rachunkowych, będących czynnymi podatnikami VAT rozliczającymi się miesięcznie (składających JPK_V7M). To najliczniejsza grupa objęta dotąd obowiązkiem — pierwsze pliki za 2026 rok trafią do urzędu skarbowego w 2027 roku.
Co zostało bez zmian
Warto podkreślić, czego nie zmieniono na 2026 rok, bo w internecie krąży sporo nieaktualnych informacji: skala podatkowa PIT to wciąż 12%/32% z progiem 120 000 zł, kwota wolna od podatku to nadal 30 000 zł rocznie, a kwota zmniejszająca podatek w pierwszym progu to 3600 zł rocznie. Projekt podniesienia progu do 140 000 zł (zgłoszony w Sejmie) nie wszedł w życie — rząd potwierdził, że progi na 2026 rok pozostają bez zmian. Termin złożenia PIT za 2025 rok to 30 kwietnia 2026 roku.
Co zrobić już teraz
– Sprawdź, kiedy Twoją firmę obejmie obowiązek wystawiania faktur w KSeF, i przygotuj się do odbierania faktur z systemu już od 1 lutego 2026
– Przeanalizuj umowy B2B z kontraktorami pod kątem cech podporządkowania z art. 22 § 1 KP: masz czas do ok. 8 lipca 2027 na dobrowolną korektę
– Sprawdź, czy Twój roczny przychód pozwala teraz skorzystać ze zwolnienia z VAT do 240 000 zł
– Jeśli rozliczasz się kasowo, sprawdź, czy nowy limit 2 mln zł zmienia Twoją sytuację
– Zaktualizuj budżet składek ZUS o wyższą minimalną składkę zdrowotną i nową płacę minimalną 4806 zł
FAQ
Czy KSeF dotyczy też jednoosobowych działalności gospodarczych? Tak. Obowiązek obejmuje docelowo wszystkich podatników VAT, w tym najmniejsze JDG — te z miesięczną sprzedażą do 10 000 zł brutto mają czas do 1 stycznia 2027 roku, ale odbieranie faktur z KSeF jest obowiązkowe dla wszystkich już od 1 lutego 2026 roku.
Czy ustawa PIP 2026 dotyczy tylko dużych firm? Nie. Dotyczy każdego podmiotu, który zleca pracę osobom fizycznym w ramach umowy B2B lub innej umowy cywilnoprawnej, niezależnie od wielkości firmy.
Czy zmiana formy opodatkowania JDG chroni przed reklasyfikacją PIP? Nie. Forma opodatkowania (skala, liniowy, ryczałt) nie ma żadnego wpływu na ocenę, czy współpraca ma cechy stosunku pracy. To zupełnie inna kwestia prawna.
Bibliografia i podstawa prawna
- Ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2025 poz. 1203) — obowiązkowy KSeF.
- Ustawa z dnia 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2026 poz. 473).
- Ustawa z dnia 24 czerwca 2025 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 896) — limit zwolnienia z VAT 240 000 zł.
- Ustawa z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych — podniesienie limitu kasowego PIT do 2 mln zł.
- Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350), art. 14c — metoda kasowa.
- Serwis podatki.gov.pl (Ministerstwo Finansów) — plan wdrożenia Krajowego Systemu e-Faktur.
Autor: Zespół MojaFirma.
Ten artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sytuacja zależy od konkretnej umowy i indywidualnych okoliczności. Jeśli coś w Twojej sytuacji nie jest do końca jasne, zapraszamy na bezpłatną konsultację z naszym zespołem.
Masz pytanie do tego artykułu?
Napisz je w komentarzu. Czytamy wszystkie i odpowiadamy.
Dodaj komentarz