Rynek kryptowalut w Polsce od lat rozwija się szybciej niż otaczające go prawo. W 2026 roku doszliśmy do punktu zwrotnego: unijny okres przejściowy dla rozporządzenia MiCA formalnie się zakończył, ale polska ustawa wdrażająca te przepisy wciąż nie weszła w życie. Wyjaśniamy, co to znaczy w praktyce dla inwestorów i dla firm świadczących usługi związane z kryptoaktywami.

Obecny status prawny kryptowalut w Polsce

W Polsce kryptowaluty nie są uznawane za legalny środek płatniczy, ale jednocześnie nie są zakazane. Zgodnie z dotychczasową praktyką organów podatkowych są traktowane jako prawa majątkowe. Ta klasyfikacja ma bezpośrednie znaczenie podatkowe: decyduje o tym, jak rozlicza się zyski i straty z inwestycji (patrz sekcja o podatkach niżej oraz osobny, szerszy artykuł o opodatkowaniu kryptowalut).

Brak jednej, kompleksowej ustawy krajowej definiującej kryptoaktywa był od lat główną słabością polskiego systemu. W 2026 roku ta sytuacja się zmienia, ale, jak piszemy niżej, proces legislacyjny wciąż się nie zakończył.

Rejestr VASP i obowiązki AML

Kluczowym aktem prawnym regulującym działalność związaną z kryptowalutami w Polsce była (i formalnie wciąż jest, w zakresie samego AML) ustawa z 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz.U. 2018 poz. 723, tzw. ustawa AML). Wprowadziła ona obowiązek wpisu do rejestru działalności w zakresie walut wirtualnych, prowadzonego przez Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF), w praktyce nazywanego rejestrem lub licencją VASP (Virtual Asset Service Provider). Wpis obejmował podmioty prowadzące rachunki kryptowalutowe, giełdy kryptowalut, wymianę fiat↔krypto oraz pośrednictwo w tych czynnościach.

Ważne na 2026 rok: sam rejestr VASP nie jest już wystarczającą podstawą do legalnego świadczenia usług kryptoaktywowych. Unijny okres przejściowy MiCA dla podmiotów działających legalnie przed 30 grudnia 2024 r. zakończył się 1 lipca 2026 r. Od tego momentu docelowo usługi w zakresie kryptoaktywów powinny być świadczone wyłącznie przez podmioty posiadające zezwolenie CASP (Crypto-Asset Service Provider) wydane na podstawie MiCA.

MiCA: stan wdrożenia w Polsce na 2026 rok

Rozporządzenie MiCA (UE) 2023/1114 obowiązuje na poziomie unijnym od 30 czerwca 2024 r. (tokeny powiązane z aktywami i tokeny pieniądza elektronicznego) i od 30 grudnia 2024 r. (pozostałe przepisy, w tym zasady dla dostawców usług w zakresie kryptoaktywów). Problem w tym, że MiCA wymaga wyznaczenia krajowego organu nadzoru (docelowo ma to być Komisja Nadzoru Finansowego) oraz krajowej ustawy o rynku kryptoaktywów, która pozwoli firmom faktycznie ubiegać się o zezwolenie CASP.

Na dzień publikacji tego artykułu (lipiec 2026) taka ustawa w Polsce wciąż nie weszła w życie. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o rynku kryptoaktywów 8 maja 2026 r., po wcześniejszych opóźnieniach legislacyjnych, ale proces w Sejmie i Senacie nie został jeszcze zakończony ostatecznie obowiązującą ustawą. W efekcie powstała swoista próżnia regulacyjna: unijny okres przejściowy dla dotychczasowego rejestru VASP już się zakończył, a krajowy mechanizm licencjonowania CASP jeszcze nie działa w pełni operacyjnie.

Uwaga: ten stan jest bardzo dynamiczny, sytuacja może się zmienić z dnia na dzień, gdy ustawa zostanie ostatecznie uchwalona i opublikowana w Dzienniku Ustaw. Jeśli prowadzisz lub planujesz działalność związaną z obsługą kryptoaktywów (giełda, portfel, wymiana), sprawdź aktualny status ustawy przed podjęciem decyzji biznesowych, najlepiej razem z doradcą prawnym.

Podatki od kryptowalut: krótkie przypomnienie

Zasady podatkowe pozostają stabilne od nowelizacji z 2019 roku i nie zmieniają ich opisane wyżej zawirowania wokół MiCA:

  • dochód z odpłatnego zbycia kryptowalut to przychód z kapitałów pieniężnych, opodatkowany stawką 19% (PIT-38, termin do 30 kwietnia);
  • wymiana kryptowaluty na kryptowalutę jest neutralna podatkowo, przychód powstaje dopiero przy zbyciu na walutę fiducjarną, towar, usługę lub inne prawo majątkowe;
  • obrót kryptowalutami (kupno, sprzedaż, wymiana) jest zwolniony z VAT (linia orzecznicza wywodzona z wyroku TSUE C-264/14 Hedqvist) oraz z PCC (zwolnienie ustawowe od 2020 r., art. 9 pkt 1a ustawy o PCC).

Pełne, szczegółowe rozliczenie znajdziesz w naszym artykule o opodatkowaniu kryptowalut w Polsce.

Porównanie z regulacjami w innych krajach UE

Warto zobaczyć, jak inne kraje UE traktują inwestorów w kryptowaluty:

  • Słowacja stosuje obniżoną, 7-procentową stawkę podatku, jeśli inwestor nie sprzedaje aktywów przez 12 miesięcy;
  • Portugalia opodatkowuje 28% dochody z aktywów trzymanych krócej niż rok, a zwalnia z podatku aktywa trzymane dłużej niż 12 miesięcy;
  • Niemcy nie opodatkowują zysku, jeśli aktywa były trzymane dłużej niż 12 miesięcy.

Polska, w przeciwieństwie do tych krajów, nie przewiduje ulgi za długoterminowe przetrzymywanie kryptowalut, stawka 19% obowiązuje niezależnie od okresu posiadania.

Kryptowaluty a status B2B kontraktora pod PIP 2026

Dochody z inwestycji w kryptowaluty to odrębne źródło przychodów (kapitały pieniężne) i nie mają bezpośredniego wpływu na ocenę, czy Twoja współpraca B2B spełnia cechy podporządkowania z ustawy PIP 2026. Jednak jeśli rozliczasz się w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej, warto zachować rozdzielność źródeł: dochody z krypto powinny być rozliczane osobno (PIT-38), a nie wliczane w przychody z działalności B2B; pomieszanie tych źródeł może niepotrzebnie skomplikować dokumentację przy ewentualnej kontroli. Więcej o samej reklasyfikacji B2B piszemy w tutaj.

FAQ

Czy trzeba mieć zezwolenie, aby handlować kryptowalutami jako inwestor prywatny?
Nie. Obowiązek wpisu do rejestru VASP/uzyskania zezwolenia CASP dotyczy podmiotów świadczących usługi (giełdy, portfele, wymiana), nie prywatnych inwestorów kupujących i sprzedających kryptowaluty na własny rachunek.

Czy KNF już nadzoruje rynek kryptowalut w Polsce? Docelowo tak, ale formalnie pełny nadzór licencyjny nad rynkiem kryptoaktywów (wydawanie zezwoleń CASP) będzie możliwy dopiero po wejściu w życie krajowej ustawy o rynku kryptoaktywów, na lipiec 2026 r. proces ten nie jest jeszcze zakończony.

Bibliografia i podstawy prawne

  • Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz.U. 2018 poz. 723).
  • Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1114 z dnia 31 maja 2023 r. w sprawie rynków kryptoaktywów (MiCA).
  • Wyrok TSUE z dnia 22 października 2015 r. w sprawie C-264/14, Skatteverket przeciwko David Hedqvist.

Masz pytania o zgodność Twojej działalności kryptowalutowej z polskim prawem lub chcesz sprawdzić, czy potrzebujesz zezwolenia? Umów bezpłatną konsultację z naszym zespołem.

Autor: zespół MojaFirma.

*Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sytuacja zależy od konkretnej umowy i indywidualnych okoliczności. Jeśli coś w Twojej sytuacji jest niejasne, umów bezpłatną konsultację z naszym zespołem.*