Ministerstwo Finansów opublikowało projekt nowelizacji VAT (nr UD477), który od 1 stycznia 2027 roku wprowadza dwie duże zmiany. Po pierwsze, obowiązek wystawiania faktur w KSeF zostanie rozszerzony na wszystkich czynnych podatników VAT. Po drugie, kasy fiskalne stracą funkcję fakturowania, więc w sprzedaży detalicznej zostaną już tylko paragony, a każda faktura będzie musiała przejść przez KSeF. Kary finansowe za niestosowanie KSeF zostaną odroczone do końca 2027 roku, ale to nie oznacza, że firmy mogą się do niego nie przygotować.

Co zmienia się w kasach fiskalnych od 1 stycznia 2027

Od nowego roku z kasy fiskalnej nie będzie można wystawić faktury, zostaną tylko paragony, a każdy, kto potrzebuje faktury, musi otrzymać ją przez KSeF. Michał Sosnowski, business development director w Exorigo-Upos, podkreśla, że dla klienta to drobna zmiana, ale dla producentów kas i sieci handlowych to rewolucja, bo trzeba usunąć z oprogramowania funkcje fakturowania, przebudować raportowanie dobowe i ponownie przejść procedurę certyfikacji w Głównym Urzędzie Miar dla setek modeli urządzeń. Co ważne, nie będzie żadnego okresu przejściowego, zmiana musi zadziałać dokładnie z 31 grudnia na 1 stycznia. Dla przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą ze sprzedażą detaliczną to sygnał, żeby już teraz sprawdzić, czy ich kasa i system sprzedaży będą gotowe na czas.

Jak fiskus będzie sprawdzał obowiązek KSeF

Projekt przewiduje dwuetapowy mechanizm nadzoru. Najpierw Krajowa Administracja Skarbowa będzie indywidualnie informować podatnika i przypominać o obowiązku fakturowania w KSeF. Jeśli przedsiębiorca zignoruje ponaglenie, KAS zweryfikuje, czy omijanie KSeF nie prowadzi do nieprawidłowości w rozliczeniu VAT należnego i naliczonego. Zuzanna Niełacna, ekspertka księgowo-podatkowa fillup k24, ostrzega, że firmy zwolnione z VAT nie są dzięki temu niewidzialne dla fiskusa, bo jeśli sprzedawca nie wyśle faktury do KSeF, a nabywca ujmie ją w swoich księgach, urząd i tak się o niej dowie przez krzyżową weryfikację transakcji. Mechanizm ten uzupełnia automatyczne porównywanie danych, które opisaliśmy w artykule o tym, jak inspekcja podatkowa automatycznie zobaczy Twoje umowy B2B.

Jakie kary nadal grożą mimo odroczenia sankcji

Monika Piątkowska, doradca podatkowy w e-pity, tłumaczy, że docelowo wystawienie faktury poza KSeF po okresie ochronnym grozi karą do 100% kwoty podatku wykazanego na tej fakturze, a przy fakturze bez wykazanego podatku do 18,7% kwoty należności ogółem. Nawet w 2027 roku podatnicy nadal mogą zostać ukarani za inne błędy, na przykład rozbieżność między wizualizacją PDF a strukturą XML faktury albo omyłkowe dwukrotne wprowadzenie dokumentu do obrotu, co organy mogą zakwalifikować jako tak zwaną pustą fakturę z odpowiedzialnością karną na podstawie kodeksu karnego. Kajetan Kubicz z LTCA zwraca uwagę, że mikroprzedsiębiorcy od razu będą widoczni dla fiskusa, bo faktury wystawione poza KSeF trzeba oznaczyć w JPK_VAT jako BFK. Zasady samego podatku, którego te faktury dokumentują, przypomina nasz artykuł o VAT w Polsce.

Stan prawny na dzień 1 października 2026. Opisane zmiany to opublikowany projekt nowelizacji ustawy o VAT (nr UD477). Odroczenie kar za niestosowanie KSeF do końca 2027 roku oraz likwidacja fakturowania w kasach fiskalnych od 1 stycznia 2027 roku to na razie projekt, a nie obowiązujące przepisy, i mogą się jeszcze zmienić w trakcie procesu legislacyjnego.

Autor: Walery Kusznirski, prawnik-praktyk w zespole MojaFirma.