W Polsce można prowadzić niewielką działalność zarobkową bez rejestrowania firmy czy JDG: to tzw. działalność nierejestrowana. Sprawdzamy, jaki jest aktualny limit przychodów w 2026 roku, kto może z tej formy skorzystać, jakie obowiązki niesie i czemu nie nadaje się na stały kontrakt B2B z jednym kontrahentem.

Co to jest działalność nierejestrowana i jaki limit w 2026 roku

Obowiązująca od kwietnia 2018 roku forma (art. 5 ustawy, Prawo przedsiębiorców) pozwala osobie fizycznej zarabiać bez rejestrowania firmy, jeśli przychód nie przekracza ustalonego przez prawo limitu. Ważne: limit dotyczy przychodu (sumy otrzymanej od klientów), a nie dochodu (przychód minus koszty).

Od 1 stycznia 2026 roku zasada obliczania limitu się zmieniła: teraz liczy się go nie miesięcznie, a kwartalnie. Limit wynosi 225% minimalnego wynagrodzenia za kwartał. Przy minimalnym wynagrodzeniu 2026 roku wynoszącym 4806 zł brutto to 10 813,50 zł za kwartał, czyli w przeliczeniu na miesiąc średnio tyle samo, 3604,50 zł, ale z większą elastycznością: w jednym miesiącu można zarobić więcej, w innym mniej, o ile suma za cały kwartał nie przekroczy limitu.

Historia zmian limitu: do 30 czerwca 2023 roku limit wynosił 50% minimalnego wynagrodzenia miesięcznie; od 1 lipca 2023 roku (ustawa z 26 stycznia 2023 r. o zmianie ustaw w celu likwidowania zbędnych barier administracyjnych i prawnych, Dz.U. 2023 poz. 803, art. 14) limit podniesiono do 75% minimalnego wynagrodzenia miesięcznie; od 1 stycznia 2026 roku zasada stała się kwartalna (225% minimalnego wynagrodzenia za kwartał, matematycznie ten sam średni miesięczny limit, ale liczony za trzy miesiące).

Jeśli obrót przekroczy limit, masz 7 dni na zarejestrowanie działalności w CEIDG.

Kto może prowadzić działalność nierejestrowaną

Możesz prowadzić działalność nierejestrowaną, jeśli spełniasz wszystkie poniższe warunki:

  • prowadzisz działalność wyłącznie jako osoba fizyczna;
  • nie działasz w ramach spółki cywilnej;
  • prowadzona działalność nie wymaga zgodnie z prawem dodatkowego zezwolenia lub licencjonowania;
  • w ciągu 60 miesięcy przed rozpoczęciem takiej działalności nie prowadziłeś działalności gospodarczej.

Działalność nierejestrowana dla cudzoziemców

Cudzoziemiec w Polsce ma również prawo do prowadzenia działalności nierejestrowanej, ale są tu niuanse związane z umowami cywilnoprawnymi.

Jeśli Twoja niezarejestrowana działalność wymaga zawarcia umowy cywilnoprawnej na sprzedaż produktu lub usługi (np. pisemna umowa z konkretnym nabywcą), to zgodnie z ogólną zasadą potrzebujesz zezwolenia wojewody. Z tego wymogu są zwolnione osoby, które zgodnie z prawem mogą zarejestrować JDG w Polsce: na przykład obywatele UE, posiadacze zezwolenia na pobyt stały, statusu rezydenta długoterminowego UE, ważnej Karty Polaka, statusu uchodźcy i inne kategorie.

OkresZasada dla cudzoziemców
Do 1 czerwca 2025 r.Wystarczał legalny pobyt w Polsce
Od 1 czerwca 2025 r.Potrzebna konkretna podstawa pobytu, pozwalająca na prowadzenie działalności gospodarczej w Polsce

To kluczowa zmiana: sam fakt legalnego pobytu (np. na wizie czy zezwoleniu czasowym bez prawa do biznesu) już nie gwarantuje prawa do prowadzenia działalności nierejestrowanej. Jeśli Twoja podstawa pobytu nie uprawnia do działalności gospodarczej w Polsce, taka działalność może zostać uznana za nielegalną.

Obywatele Ukrainy ze statusem ochrony czasowej (PESEL UKR) nie potrzebują tego zezwolenia, należą do kategorii osób mających prawo otworzyć JDG na równych warunkach z Polakami (szczegóły o aktualnym statusie w artykule Specustawa ukraińska 2026: co się zmieniło). Pełną listę kategorii zwolnionych z tego wymogu opisano w artykule Biznes-inkubator vs JDG: plusy i minusy.

Jeśli transakcja nie wymaga umowy, np. sprzedałeś towar bezpośrednio nabywcy bez pisemnej umowy, nie przekraczając limitu przychodów, zezwolenie wojewody nie jest w ogóle potrzebne.

Obowiązki przy działalności nierejestrowanej

Mimo uproszczonego charakteru tej formy, całkowicie bez sprawozdawczości się nie obejdzie. Działalność nierejestrowana wymaga od Ciebie:

  • prowadzenia uproszczonej ewidencji sprzedaży (rejestr z numerem porządkowym, datą sprzedaży, wartością towaru lub usługi, łączną sumą dochodu);
  • wykazania dochodu z działalności nierejestrowanej (po odliczeniu kosztów) w rocznej deklaracji podatkowej PIT-36, opodatkowanego zgodnie ze skalą podatkową (12%/32%);
  • przestrzegania praw konsumenta, w tym prawa nabywcy do odstąpienia od towaru w ciągu 14 dni;
  • wystawiania rachunków lub faktur na żądanie nabywcy.

Ewidencja, PIT-36 i przejście na JDG

Nie trzeba płacić zaliczek na podatek: podatek jest rozliczany raz w roku, na podstawie złożonej deklaracji PIT-36, w której wypełnia się osobną rubrykę dla działalności nierejestrowanej. Koszty potwierdzone dokumentami można odliczyć od przychodu, aby zmniejszyć podstawę opodatkowania.

Od momentu przekroczenia limitu przychodów masz 7 dni na zarejestrowanie JDG w CEIDG, bezpłatnie i zwykle tego samego dnia.

Ubezpieczenie zdrowotne i ZUS

Działalność nierejestrowana nie podlega obowiązkowym składkom ZUS ani składce zdrowotnej z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, ponieważ formalnie nie jest to działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców. To jedna z głównych zalet tej formy w porównaniu z JDG, gdzie nawet przy niskich dochodach trzeba opłacać składkę zdrowotną i, po okresie ulg, składki społeczne.

Osoba prowadząca działalność nierejestrowaną musi mieć jednak jakiś inny tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego, na przykład umowę o pracę u innego pracodawcy, ubezpieczenie jako członek rodziny, status studenta zgłoszonego do ubezpieczenia przez uczelnię, lub dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne w NFZ opłacane samodzielnie. Bez żadnego z tych tytułów osoba nie ma dostępu do publicznej opieki zdrowotnej finansowanej przez NFZ.

Jeśli umowa cywilnoprawna zawierana w ramach działalności nierejestrowanej ma charakter umowy zlecenia, zleceniodawca może mieć obowiązek odprowadzenia składek ZUS od tej umowy, tak jak przy zwykłej umowie zlecenia z osobą fizyczną. To zależy od konkretnej konstrukcji współpracy, dlatego warto to ustalić z księgowym przed podpisaniem umowy.

Jak zacząć działalność nierejestrowaną krok po kroku

W przeciwieństwie do JDG, rozpoczęcie działalności nierejestrowanej nie wymaga żadnej rejestracji w CEIDG ani zgłoszenia do urzędu skarbowego przed pierwszą sprzedażą. Mimo to warto zadbać o kilka formalności od samego początku:

  • sprawdzić, czy planowana działalność w ogóle kwalifikuje się do tej formy (brak wymogu koncesji, licencji lub wpisu do rejestru działalności regulowanej);
  • w przypadku cudzoziemców, zweryfikować, czy posiadana podstawa pobytu pozwala na prowadzenie działalności gospodarczej w Polsce (stan prawny po 1 czerwca 2025 r.);
  • założyć prostą ewidencję sprzedaży, aby na bieżąco kontrolować kwartalny limit przychodu;
  • ustalić, czy trzeba wystawiać rachunki lub faktury (obowiązkowo na żądanie klienta);
  • sprawdzić, czy planowana sprzedaż wymaga kasy fiskalnej online od pierwszego dnia (dotyczy np. części usług fryzjerskich, kosmetycznych, gastronomicznych, niezależnie od limitu obrotu);
  • otworzyć osobne konto bankowe lub przynajmniej prowadzić osobną zakładkę w koncie prywatnym.

Jeśli w trakcie roku przychód zacznie zbliżać się do kwartalnego limitu, warto z wyprzedzeniem przygotować się do rejestracji JDG, żeby uniknąć sytuacji, w której trzeba to zrobić w pośpiechu w ciągu 7 dni od przekroczenia progu.

Czy to nadaje się na kontrakt B2B z jednym kontrahentem

Zasadniczo nie. Działalność nierejestrowana została zaprojektowana jako format dla jednorazowych lub nieregularnych transakcji początkujących przedsiębiorców, a nie jako zamiennik JDG dla stałej współpracy z jednym kontrahentem. Są tego dwa powody.

Po pierwsze, limit przychodów (10 813,50 zł za kwartał w 2026 roku) jest zbyt niski dla pełnoprawnego kontraktu B2B w IT lub konsultingu: większość takich kontraktów przekracza go już w pierwszym miesiącu.

Po drugie, jeśli nawet udaje Ci się zmieścić w limicie, ale przy tym regularnie i na stałe współpracujesz z tym samym zamawiającym według wcześniej ustalonego grafiku, to sam w sobie sygnał ostrzegawczy z punktu widzenia reformy PIP 2026. Od 8 lipca 2026 roku inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy mogą samodzielnie stwierdzić istnienie faktycznego stosunku pracy tam, gdzie formalnie nie ma ani JDG, ani zarejestrowanej działalności, jeśli praca jest wykonywana pod kierownictwem zamawiającego, w ustalonym przez niego miejscu i czasie. Regularność i skala współpracy z jednym kontrahentem to jeden z kluczowych sygnałów podstawienia umowy o pracę, niezależnie od tego, czy działalność jest zorganizowana jako działalność nierejestrowana, JDG czy przez inkubator. Więcej w naszej serii artykułów o reformie PIP 2026 tutaj.

FAQ

Czy muszę otworzyć konto firmowe dla działalności nierejestrowanej?
Nie, odrębne konto nie jest wymagane, ale warto prowadzić przynajmniej prosty rejestr wpływów na osobnej stronie lub w pliku, aby kontrolować limit.

Co się stanie, jeśli przekroczę limit jednorazowo, a potem znów zarobię mniej?
Od 2026 roku limit liczy się za cały kwartał, a nie za każdy miesiąc odrębnie, więc jednorazowy wysoki miesiąc nie jest krytyczny, jeśli sumarycznie za kwartał limit (10 813,50 zł) nie zostanie przekroczony. Ale po przekroczeniu limitu kwartalnego masz 7 dni na zarejestrowanie JDG.

Czy mogę prowadzić działalność nierejestrowaną równolegle z pracą na etacie?
Tak, jest to dozwolone: działalność nierejestrowana nie jest związana z Twoim głównym źródłem dochodu.

Czy mogę wystawiać faktury VAT przy działalności nierejestrowanej?
Tak, jeśli korzystasz ze zwolnienia z VAT (co jest standardem przy niskich obrotach), wystawiasz rachunki lub faktury bez VAT. Rejestracja jako czynny podatnik VAT jest możliwa, ale rzadko opłacalna przy tak niskich limitach przychodu.

Czy działalność nierejestrowana liczy się do stażu przy ubieganiu się o zezwolenie na pobyt?
Nie, nie jest to działalność gospodarcza w rozumieniu przepisów, więc nie buduje ona stażu przedsiębiorcy w taki sam sposób jak zarejestrowana JDG. W kontekście legalizacji pobytu warto to skonsultować indywidualnie z prawnikiem.

Bibliografia i podstawa prawna

Autor: zespół Moja Firma.

Ten artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sytuacja jest indywidualna i zależy od konkretnych okoliczności. Jeśli coś w Twojej sytuacji nie jest jasne, zapraszamy na bezpłatną konsultację z naszym zespołem.