Duży ZUS w 2026 roku wynosi 1 926,76 zł miesięcznie z dobrowolną składką chorobową i 1 788,29 zł bez niej. Obie kwoty liczy się od podstawy 5 652 zł, czyli 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia 9 420 zł. W roku daje to 23 121,12 zł z chorobową. Składka zdrowotna nie wchodzi do tej sumy i zależy od formy opodatkowania. Przedsiębiorca będący osobą fizyczną płaci do 20. dnia następnego miesiąca. Na 2027 rok rządowy projekt budżetu daje prognozę 2 052,15 zł, ale ostateczną podstawę ZUS poda dopiero w grudniu albo w styczniu.
- Podstawa dużego ZUS w 2026 roku to 5 652 zł niezależnie od tego, czy wystawiasz faktury na 3 000 zł, czy na 30 000 zł.
- Z chorobową płacisz 1 926,76 zł, bez niej 1 788,29 zł. Różnica to 138,47 zł miesięcznie i 1 661,64 zł w roku.
- Zdrowotna dochodzi osobno. Na ryczałcie to 498,35 zł, 830,58 zł albo 1 495,04 zł, na skali i liniowym od lutego 2026 roku co najmniej 432,54 zł.
- Na ryczałcie od przychodu odejmujesz 1 788,29 zł składek społecznych miesięcznie, bez Funduszu Pracy. Na skali i liniowym Fundusz Pracy jest kosztem.
- Faktura 15 000 zł netto miesięcznie na ryczałcie 12% zostawia 10 707,08 zł na rękę po składkach i podatku.
- Prognoza na 2027 rok z projektu budżetu to podstawa 6 019,80 zł i składka 2 052,15 zł z chorobową. Ostateczna kwota będzie znana w grudniu albo w styczniu.
Spis treści
- Ile wynosi duży ZUS w 2026 roku
- Kto płaci duży ZUS
- Jaka zdrowotna dochodzi do dużego ZUS
- Jak odliczyć duży ZUS od podatku
- Do kiedy płacić składki
- Ile wyniesie duży ZUS w 2027 roku
- Najczęstsze pytania
Ile wynosi duży ZUS w 2026 roku
Duży ZUS to składki społeczne przedsiębiorcy liczone od najniższej podstawy dla osoby prowadzącej działalność, czyli 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia (art. 18 ust. 8 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Minister rodziny ogłosił w listopadzie 2025 roku, że ta prognoza na 2026 rok wynosi 9 420 zł, więc podstawa to 5 652 zł. Faktura na 3 000 zł jej nie obniża, a faktura na 30 000 zł nie podnosi.
| Składnik | Stopa | Kwota miesięcznie |
|---|---|---|
| Emerytalna | 19,52% | 1 103,27 zł |
| Rentowa | 8% | 452,16 zł |
| Chorobowa, dobrowolna | 2,45% | 138,47 zł |
| Wypadkowa | 1,67% | 94,39 zł |
| Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy | 2,45% | 138,47 zł |
| Razem z chorobową | 1 926,76 zł | |
| Razem bez chorobowej | 1 788,29 zł |
Stopa wypadkowa 1,67% dotyczy firmy, która zgłasza do ubezpieczenia wypadkowego najwyżej 9 osób (art. 28 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych). Większy płatnik dostaje stopę z ZUS i zmienia mu się tylko kwota 94,39 zł.
Ubezpieczenie chorobowe jest dla przedsiębiorcy dobrowolne, a prawo do zasiłku daje dopiero po 90 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia (art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy zasiłkowej). Rok z chorobową kosztuje 23 121,12 zł, rok bez niej 21 459,48 zł.
Możesz zadeklarować wyższą podstawę, ale emerytalną i rentową płacisz najwyżej od 282 600 zł w roku, czyli od trzydziestokrotności prognozy (art. 19 ust. 1). Limit dotyczy także przedsiębiorcy, choć przy podstawie 5 652 zł, dającej 67 824 zł rocznie, nigdy go nie dotkniesz.
Kto płaci duży ZUS
Duży ZUS płaci przedsiębiorca, któremu skończyły się ulgi dla nowych firm albo który nigdy ich nie miał, bo prowadził działalność w ostatnich 60 miesiącach. Kolejność wygląda tak.
- Ulga na start zwalnia ze składek społecznych przez 6 pełnych miesięcy kalendarzowych. Firma założona 19 października 2026 roku nie płaci ich za niepełny październik ani za sześć pełnych miesięcy od listopada 2026 do kwietnia 2027 roku.
- Preferencyjny ZUS trwa 24 miesiące od podstawy 1 441,80 zł, czyli 30% płacy minimalnej 4 806 zł. Składka wynosi 456,18 zł z chorobową i 420,86 zł bez niej. W przykładzie trwa od maja 2027 do kwietnia 2029 roku.
- Duży ZUS zaczyna się w tym przykładzie w maju 2029 roku.
Między preferencyjnym a dużym ZUS jest jeszcze Mały ZUS Plus. Obniża składki społeczne, gdy przychód z poprzedniego roku nie przekroczył 120 000 zł, liczonych proporcjonalnie do dni działalności, a firma działała w tym roku co najmniej 60 dni. Korzystasz z niego najwyżej 36 miesięcy w ciągu 60 miesięcy. Składki zdrowotnej nie obniża.
Etat co najmniej za płacę minimalną, w 2026 roku 4 806 zł brutto, zdejmuje obowiązek składek społecznych z firmy (art. 9 ust. 1 i 1a). Zostaje sama zdrowotna. Etat za niższą kwotę tego nie daje.
Raz w roku możesz skorzystać z wakacji składkowych (art. 17a i 17b). Najważniejsze warunki to najwyżej 10 osób zgłoszonych do ubezpieczeń w miesiącu przed wnioskiem, wliczając siebie, przychód firmy do 2 mln euro w jednym z dwóch poprzednich lat oraz składki społeczne z firmy w miesiącu przed wnioskiem. Wniosek RWS składasz w eZUS w miesiącu przed wybranym miesiącem (art. 36d), a zwolnienie liczy się do pomocy de minimis. Składki społeczne za ten miesiąc, przy dużym ZUS 1 788,29 zł z chorobową, finansuje budżet państwa (art. 16 ust. 4a). Funduszu Pracy i Funduszu Solidarnościowego, 138,47 zł, też wtedy nie płacisz (art. 259 ust. 1 pkt 4 lit. o ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia), więc przelew do ZUS spada o 1 926,76 zł. Zdrowotną płacisz także w tym miesiącu.
Jaka zdrowotna dochodzi do dużego ZUS
Składka zdrowotna przy dużym ZUS zależy od formy opodatkowania, a nie od podstawy 5 652 zł. Na ryczałcie w 2026 roku płacisz jedną z trzech kwot, według przychodu od początku roku. Do 60 000 zł to 498,35 zł, od 60 000 zł do 300 000 zł to 830,58 zł, a powyżej 300 000 zł to 1 495,04 zł miesięcznie.
Przychód do progów pomniejszasz o zapłacone składki emerytalną, rentową, chorobową i wypadkową, ale nie o Fundusz Pracy (art. 81 ust. 2g ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej). Przy dużym ZUS z chorobową odejmujesz 21 459,48 zł rocznie. Dolny próg zdrowotnej obejmuje więc przychód do 81 459,48 zł. Przychód 3 600 zł miesięcznie, czyli 43 200 zł w roku, daje po odjęciu składek 21 740,52 zł i zdrowotną 498,35 zł.
Na skali podatkowej zdrowotna wynosi 9% dochodu, a na podatku liniowym 4,9% dochodu. W obu formach od lutego 2026 roku do stycznia 2027 roku nie może być niższa niż 432,54 zł, czyli 9% z 4 806 zł. Ryczałt tego minimum nie stosuje.
Rok dużego ZUS z chorobową i zdrowotną ze środkowego progu ryczałtu kosztuje 33 088,08 zł przed podatkiem. Z dolnym progiem to 29 101,32 zł.
Duży ZUS z chorobową to 1 926,76 zł. Zdrowotna dochodzi obok, na ryczałcie od 498,35 zł do 1 495,04 zł, a na skali i liniowym od 432,54 zł bez górnej granicy.
Jak odliczyć duży ZUS od podatku
Duży ZUS obniża podatek inaczej w każdej formie opodatkowania. Różnicę między przychodem a dochodem wyjaśnia tekst przychód a dochód w 2026 roku.
| Forma | Składki społeczne 1 788,29 zł | Fundusz Pracy 138,47 zł | Zdrowotna |
|---|---|---|---|
| Skala 12% i 32% | od dochodu albo w koszty | koszt | nie odliczasz |
| Podatek liniowy 19% | od dochodu albo w koszty | koszt | do 14 100 zł w 2026 roku |
| Ryczałt | od przychodu | nie odliczasz | 50% od przychodu |
Na ryczałcie podatek liczy się od przychodu, więc Fundusz Pracy, 1 661,64 zł w roku, nie obniża go wcale (art. 11 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym). Pełne zasady kosztów opisuje tekst o kosztach uzyskania przychodu w 2026 roku.
Przykład. Programista na ryczałcie 12% wystawia co miesiąc fakturę na 15 000 zł netto, płaci duży ZUS z chorobową i nie ma innych kosztów. Ile zostaje mu na rękę? 10 707,08 zł miesięcznie.
- Przychód roczny wynosi 180 000 zł. Po odjęciu 21 459,48 zł składek społecznych zostaje 158 540,52 zł, więc zdrowotna wynosi 830,58 zł.
- Od przychodu odejmuje 21 459,48 zł składek i 4 983,48 zł, czyli połowę zdrowotnej z 12 miesięcy. Podstawa opodatkowania to 153 557 zł, a podatek 18 427 zł.
- Z 180 000 zł odejmuje 23 121,12 zł ZUS, 9 966,96 zł zdrowotnej i 18 427 zł podatku. Zostaje 128 484,92 zł, czyli 10 707,08 zł miesięcznie.
Na ryczałcie Fundusz Pracy, 138,47 zł miesięcznie, nie obniża podatku ani o złotówkę.
Porównanie skali, liniowego i ryczałtu przy tej samej fakturze znajdziesz w przewodniku po formach opodatkowania JDG.
Do kiedy płacić składki
Przedsiębiorca będący osobą fizyczną płaci duży ZUS do 20. dnia następnego miesiąca, także wtedy, gdy zatrudnia pracowników (art. 47 ust. 1 pkt 4). Termin 15. dotyczy tylko płatników z osobowością prawną, na przykład spółki z o.o. Składkę za październik 2026 roku płacisz do 20 listopada 2026 roku. Gdy 20. dzień wypada w sobotę, niedzielę albo święto, termin przesuwa się na najbliższy dzień roboczy (art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej w związku z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Przy pracy na miejscu u klienta w innym kraju UE pomożemy też z zaświadczeniem A1.


Składki społeczne, zdrowotną i Fundusz Pracy płacisz jedną wpłatą na swój numer rachunku składkowego (art. 47 ust. 4). W tym samym terminie wysyłasz deklarację rozliczeniową DRA za dany miesiąc. Deklaracje i rachunek sprawdzisz w PUE ZUS.
Ile wyniesie duży ZUS w 2027 roku
Duży ZUS w 2027 roku to na razie prognoza, 2 052,15 zł z chorobową i 1 904,66 zł bez niej. Rządowy projekt ustawy budżetowej na 2027 rok z 29 września 2026 roku (druk nr 3150) przyjmuje prognozowane przeciętne wynagrodzenie 10 033 zł. Z tej prognozy wychodzi podstawa 6 019,80 zł i składka wyższa o 125,39 zł miesięcznie.
| Składnik | Kwota w 2027 roku |
|---|---|
| Emerytalna 19,52% | 1 175,06 zł |
| Rentowa 8% | 481,58 zł |
| Chorobowa 2,45% | 147,49 zł |
| Wypadkowa 1,67% | 100,53 zł |
| Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy 2,45% | 147,49 zł |
Nowa podstawa obowiązuje od składek za styczeń 2027 roku, płaconych do 20 lutego 2027 roku. Wiążącą prognozę minister ogłasza w Monitorze Polskim do końca 2026 roku (art. 19 ust. 10), a ZUS podaje na jej podstawie kwoty składek w grudniu albo w styczniu. Jeśli Sejm zmieni prognozę w budżecie, zmienią się też kwoty powyżej. Płaca minimalna na 2027 rok jest już przesądzona i wynosi 4 950 zł (Dz.U. 2026 poz. 1213). Te kwoty są już pewne. Podstawa preferencyjnego ZUS wzrośnie do 1 485 zł, a składka do 469,85 zł z chorobową i 433,47 zł bez niej. Minimalna zdrowotna na skali i liniowym od lutego 2027 roku wyniesie 445,50 zł.
Jeśli płacisz duży ZUS i nie wiesz, czy w 2027 roku zmienić formę opodatkowania, księgowa JDG w MojaFirma policzy składki i podatek na skali, liniowym i ryczałcie dla Twoich faktur. Formę opodatkowania na 2027 rok zmieniasz do 20. dnia miesiąca po miesiącu pierwszego przychodu w tym roku, przy przychodzie w styczniu do 20 lutego 2027 roku (art. 9 ust. 1 i 1b ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, art. 9a ust. 2 ustawy o PIT).
Najczęstsze pytania
Ile wynosi duży ZUS w 2026 roku?
1 926,76 zł miesięcznie z chorobową i 1 788,29 zł bez niej, od podstawy 5 652 zł. Rocznie z chorobową to 23 121,12 zł. Zdrowotna jest dodatkowo.
Czy wysoka faktura podnosi duży ZUS?
Nie. Podstawa składek społecznych wynosi 5 652 zł przy każdej wysokości faktur. Od przychodu albo dochodu zależy tylko składka zdrowotna.
Czy na ryczałcie odliczę cały duży ZUS?
Nie. Od przychodu odejmujesz 1 788,29 zł składek społecznych z chorobową i połowę zdrowotnej. Fundusz Pracy, 138,47 zł miesięcznie, na ryczałcie nie obniża podatku.
Do kiedy płaci JDG, która zatrudnia pracowników?
Do 20. dnia następnego miesiąca. Termin 15. dotyczy tylko płatników z osobowością prawną, na przykład spółki z o.o.
Ile wyniesie duży ZUS w 2027 roku?
Prognoza z rządowego projektu budżetu to 2 052,15 zł z chorobową i 1 904,66 zł bez niej, od podstawy 6 019,80 zł. Ostateczną kwotę ZUS poda w grudniu albo w styczniu, a obowiązuje ona od składek za styczeń 2027 roku.
Czy muszę płacić chorobową?
Nie. Przedsiębiorca przystępuje do ubezpieczenia chorobowego dobrowolnie. Bez niego oszczędzasz 138,47 zł miesięcznie, ale nie dostaniesz zasiłku chorobowego ani macierzyńskiego z działalności.
Źródła
- Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 199, art. 9 ust. 1 i 1a, art. 16 ust. 4a, art. 17a, art. 17b, art. 18 ust. 8, art. 18a, art. 18c, art. 19 ust. 1 i 10, art. 22 ust. 1, art. 31, art. 36d, art. 47 ust. 1 i 4.
- Obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 19 listopada 2025 r., M.P. 2025 poz. 1206, prognozowane przeciętne wynagrodzenie 9 420 zł i limit 282 600 zł na 2026 rok.
- Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1461, art. 79a oraz art. 81 ust. 2, 2d, 2e, 2f i 2g.
- Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 843, art. 9 ust. 1 i 1b oraz art. 11.
- Obwieszczenie Ministra Finansów i Gospodarki z 12 grudnia 2025 r., M.P. 2025 poz. 1274, limit odliczenia składki zdrowotnej na podatku liniowym 14 100 zł w 2026 roku.
- Rządowy projekt ustawy budżetowej na rok 2027, druk nr 3150, art. 24, prognozowane przeciętne wynagrodzenie 10 033 zł.
- Rozporządzenie Rady Ministrów z 14 września 2026 r. w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2027 r., Dz.U. 2026 poz. 1213, płaca minimalna 4 950 zł.
- Biznes.gov.pl, wakacje składkowe w ZUS, warunki zwolnienia ze składek za jeden miesiąc w roku, w tym brak Funduszu Pracy i Funduszu Solidarnościowego za ten miesiąc.
- ZUS, podstawa wymiaru i kwota składki zdrowotnej w 2026 roku, kwoty na ryczałcie i minimum 432,54 zł od lutego 2026 roku.
- Ustawa z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia, Dz.U. 2025 poz. 620 z późn. zm., art. 259 ust. 1 pkt 4 lit. o.
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 592, art. 9a ust. 2 i art. 26 ust. 1 pkt 2.
- Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 854, art. 4 ust. 1 pkt 2.
- Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1644, art. 28 ust. 1.
- Ustawa Ordynacja podatkowa, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 622, art. 12 § 5.
Stan prawny na dzień 25.10.2026.
Autor: Walery Kusznirski, prawnik-praktyk w zespole MojaFirma.









Masz pytanie do tego artykułu?
Napisz je w komentarzu. Czytamy wszystkie i odpowiadamy.
Dodaj komentarz